ปรัชญาจีน

ปรัชญาจีน หมายถึง ความรู้ซึ่งเป็นผลสัมฤทธิ์ของการคิดไตร่ตรองตามหลักเหตุผล และเป็นอุปกรณ์หรือมรรควิธีที่จะนำมาปฏิบัติ อันเป็นอุดมคติที่ก่อให้เกิดประโยชน์ได้ในชีวิตนี้ แลสังคมนี้

ลัทธิหยิน - หยาง

เป็นลัทธิเกี่ยวกับจักรวาลวิทยา ซึ่งจะศึกษาและค้นหาความจริงอันเกี่ยวกับสากลจักรวาล และมีความเชื่อว่า หยิน - หยาง เป็นต้นเค้าหรือเป็นต้นกำเนิดของสรรพสิ่ง นิกายหยิน - หยางนี้ มีรากฐานความเป็นมาจากดาราศาสตร์ โดยพยายามอธิบายปรากฎการณ์ทางธรรมชาติ สำหรับทฤษฎีหยิน - หยาง นั้น ได้อธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์และปรากฎการณ์ในธรรมชาติ

ลัทธิขงจื้อ

ประวัติความเป็นมาและต้นกำเนิดของลัทธิขงจื้อ

ลัทธิขงจื้อมีต้นกำเนิดมาแต่ขงจื้อ ซึ่งเกิดในตระกูลที่ยากจนแต่มีเกียรติยศ ณ เมืองชีฟู่ ในรัฐหลู่ ขงจื้อเป็นบุตรของขุนนางคนหนึ่งในแคว้นชานตุง บิดาขงจื้อถึงแก่กรรมตั้งแต่ขงจื้อยังเล็กๆ และมารดาก็เลี้ยงท่ามกลางความยากจน มารดาของขงจื้อพยายามให้ขงจื้อได้รับการศึกษาอย่างดีที่สุดในชนบท

แนวคิดและหลักคำสอน ขงจื้อเป็นศาสดาที่สำคัญของชาวจีน เป็นนักปรัชญาทางฝ่ายจริยศาสตร์ที่โลกยกย่องว่าเป็นนักคิดที่สำคัญคนหนึ่งของโลก คำสอนที่เด่นที่สุดของขงจื้อก็คือ " ถ้าไม่อยากให้ใครทำอะไรต่อเรา ก็จงอย่าทำสิ่งนั้นต่อเขา " คำสอนที่เป็นสาระสำคัญที่สุดของขงจื้อคือ สอนให้มีความรัก ความเคารพ และเชื่อถือถ้อยคำในครอบครัวก่อนแล้วจึงให้ตีวงกว้างออกไปถึงรัฐ ขงจื้อจึงเที่ยวสั่งสอนประชาชนให้เห็นถึงความสำคัญของหลักคำสอนนี้ 

ทัศนะด้านต่างๆ ของขงจื้อ 

ทัศนะเกี่ยวกับโลก ในปรัชญาของขงจื้อไม่มีข้อความกล่าวถึงกำเนิดของโลกไว้เลย ซึ่งแสดงให้เห็นว่าขงจื้อไม่ได้สนใจเลยว่าโลกเกิดขึ้นมาได้อย่างไร ประกอบขึ้นด้วยอะไร จะดำเนินไปและสิ้นสุดลงอย่างไร หรือไม่ ขงจื้อก็คิดและเชื่อเช่นเดียวกับชาวจีนทั่วไป คือ โลกเกิดขึ้นจากการผสมของมูลธาตุ 2 อย่างที่เรียกว่า หยินหยาง เมื่อมูลธาตุ 2 อย่างนี้มารวมกัน โลกและสรรพสิ่งก็เกิดขึ้น ไม่ได้มีพระเป็นเจ้าองค์ใดมาเกี่ยวข้อง 

ทัศนะเกี่ยวกับมนุษย์ ขงจื้อไม่ได้สนใจว่าแรกเริ่มเดิมทีมนุษย์มาจากไหน หรือเกิดขึ้นมาได้อย่างไร ที่ขงจื้อให้ความสนใจ คือ มนุษย์ตามที่ปรากฎอยู่ในปัจจุบันซึ่งมีชีวิตอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคม มีสุขทุกข์ ดีใจ เสียใจ สมหวัง ผิดหวัง เป็นไปตามอิทธิพลของสภาพแวดล้อมในสังคม มนุษย์ที่สมบูรณ์ตามทัศนะของขงจื้อ คือ มนุษย์ที่เพียบพร้อมด้วยคุณธรรม

อิทธิพลของลัทธิขงจื้อที่มีต่อสังคมจีน เมื่อกล่าวถึงอารยธรรมจีนตั้งแต่สมัยโบราณจนถึงสมัยปฏิวัติในปี ค.ศ.1911 คนจีนมักจะผูกพันกับลัทธิขงจื้อ ซึ่งเป็นสิ่งที่เกือบเหมือนกับคำว่าจีนตลอดมา ขงจื้อมิได้แนะนำให้คนปฏิบัติในสิ่งที่เป็นไปมิได้ เขาตั้งมาตรฐานให้ทุกคนปฏิบัติได้หากมีความพยายาม ชาวจีนเชื่อว่าประเทศจีนจะดีขึ้นถ้ามนุษย์ปฏิบัติตามแบบขงจื้อ จะดีขึ้นทั้งในด้านชีวิตส่วนตัว ชีวิตครอบครัว สังคม และบ้านเมือง

ลัทธิเต๋า (เล่าจื้อ)
ประวัติความเป็นมาและต้นกำเนิดของลัทธิเต๋า ผู้ก่อตั้งลัทธิเต๋ามีชื่อเดิมว่า หลีโอว แต่รู้จักกันทั่วไปว่าเล่าจื้อ เล่าจื้อเป็นนักปรัชญาที่มีชื่อเสียงมากผู้หนึ่ง ความคิดเห็นส่วนใหญ่ของเล่าจื้อปรากฎอยู่ในหนังสือ เต๋าเตอเชง ปรัชญาในหนังสือนี้มีอิทธิพลแก่ความคิดและศิลปวิทยาของจีนเป็นอย่างยิ่ง หนังสือเต๋าเตอเชงนี้ส่วนใหญ่บรรจุข้อเขียนเกี่ยวกับแนวปฏิบัติในชีวิต อาทิเช่น ผู้ที่รอบรู้มักจะไม่พูดมาก และผู้ที่พูดมากมักจะไม่รู้ เป็นต้น
แนวคิดและหลักคำสอน ลัทธิเต๋าเป็นลัทธิที่จะทำความเข้าใจได้ยาก เพราะการเข้าถึงลัทธินี้จะต้องมีสัมผัสพิเศษที่สามารถเข้าถึงภาวะความจริงได้ ผู้นิยมลัทธิเต๋าเองก็ไม่เชื่อว่าจะเป็นไปได้ที่จะเข้าใจความจริงเกี่ยวกับชีวิตและโลกโดยการคิดและการใช้เหตุผล หรือโดยการกระทำแต่ความดี การแสวงหาเต๋าหรือทางนี้ อาจทำได้ด้วยการปฏิเสธที่จะรับว่าตนเองเป็นผู้มีวิชาหรือผู้รอบรู้ และให้อยู่อย่างสงบ ใช้ชีวิตง่ายๆ กับธรรมชาติ ความรู้มิใช่เป็นของดี หากแต่ช่วยเสริมสร้างความชั่วให้ตามเวลามากหรือน้อยเท่าที่เรียนมา ดังที่ปรากฎในหนังสือที่แสดงความคิดของเล่าจื้อว่า ผู้ที่มีความสามารถมักจะไม่ถกเถียงกันด้วยเรื่องต่างๆ การทะเลาะถกเถียงกันแสดงถึงการไร้สมรรถภาพ

อิทธิพลของลัทธิเต๋าที่มีต่อสังคมจีน ลัทธิเต๋าของเล่าจื้อ ได้รับการสนับสนุนจากคนส่วนใหญ่ผู้ถูกกดขี่ แต่คนชนชั้นที่มีการศึกษาดี ไม่มีใครนิยมชมชอบนัก ผลก็คือลัทธิเต๋าจึงค่อยๆ เสื่อมไป ต่อมาคนส่วนมากยังศรัทธาในลัทธิแบบเชื่อในโชคลางและไสยศาสตร์อีกด้วย ทำให้พวกนับถือลัทธิของขงจื้อพากันเหยียดหยาม ก็เพราะลัทธิเหยียดหยามลัทธิเต๋านี่เอง คนเลยไม่สนใจวิทยาศาสตร์ ดังนั้นประเทศจีนจึงเจริญก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์น้อยเกินไป เพราะไปหลงตำหนิลัทธิเต๋า ลัทธิเต๋านั้นค้นพบเรื่องทางวิทยาศาสตร์มาก่อนชนชาติใด เช่น การประดิษฐ์ดินปืน นอกจากนี้ความปรารถนาของผู้นิยมลัทธิเต๋าในอันที่จะค้นหาความจริงเกี่ยวกับชีวิต และหนีปัญหาต่างๆ ด้วยการไปชีวิตใกล้ธรรมชาติ ทำให้ค้นพบการบำบัดรักษาโลกด้วยสมุนไพร ซึ่งทำให้เกิดวิวัฒนาการด้านความรู้ทางแพทย์อีกด้วย

ลัทธิเม่งจื้อ
ประวัติความเป็นมาและต้นกำเนิดของลัทธิเม่งจื้อ เม่งจื้อเกิดที่เองโฉเสียน อยู่ในแคว้นลู้ ปัจจุบันคือมณฑลชางตุง เม่งจื้อเกิดในตระกูลหมาง เดิมชื่อหมางโก แต่ภายหลังพระเจ้ากรุงจีนเปลี่ยนชื่อให้เป็นหมางสี เม่งจื้อแสวงหาที่รับราชการไปตามแคว้นต่างๆและทุกแคว้นที่เหยียบย่างเข้าไปก็ได้ให้การต้อนรับเป็นอย่างดี ทั้งนี้เพราะในสมัยนั้นนักปรัชญาการเมืองได้รับการยกย่องมาก เม่งจื้อได้รับหน้าที่เป็นที่ปรึกษาของกษัตริย์หลายแคว้น โดยเฉพาะที่แคว้นชี และได้ใช้ชีวิตยามชราสั่งสอนลูกศิษย์ และเขียนหนังสือเกี่ยวกับความคิดและชีวิตระหว่างที่รับราชการมา

แนวคิดและหลักคำสอน เม่งจื้อ สาวกเอกของขงจื้อ ท่านเป็นนักตีความหลักปรัชญาของขงจื้อ นอกจากนั้นยังเป็นที่เข้าใจกันว่า มีความคิดใหม่เพิ่มเติมอันเป็นของเขาเอง ความคิดที่สำคัญที่เพิ่มเติมจากหลักคำสอนของขงจื้อ คือ กำเนิดความดีความชั่วของบุคคล กษัตริย์ปกครองประชาชนโดยคุณธรรม และพละกำลัง

แนวความคิดของเม่งจื้อเสริมต่อแนวความคิดของขงจื้อสองประการเกี่ยวกับการปกครองที่ดี คือ
1. เม่งจื้อสอนว่าถ้าผู้ปกครองไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ของตนและไม่ได้ปกครองประชาชนอย่างถูกต้อง สวรรค์ก็ย่อมไม่พอใจ ฉะนั้นประชาชนก็ย่อมจะมีสิทธิโค่นล้มผู้ปกครองผู้นั้นได้
2. ผู้ปกครองที่ดีต้องไม่เพียงแต่เป็นตัวอย่างที่ดีให้แก่ประชาชนอย่างเดียวเท่านั้น แต่จะต้องกระทำตนให้มีความรับผิดชอบต่อสิ่งที่ประชาชนควรได้รับ และต่อเงื่อนไขความเหมาะสมของประชาชนด้วย
อิทธิพลของลัทธิเม่งจื้อที่มีต่อสังคมจีน
1. ด้านการศึกษา แนวคิดของเม่งจื้อส่งเสริมให้คนมีการศึกษา คือ เชื่อว่าคนมีการศึกษาเท่านั้นจึงเก็บเอาความเจริญของมนุษย์ถ่ายทอดไปให้ลูกหลานได้ และการศึกษานี้ทำให้คนต่างกัน ในประเทศจีนพยายามส่งเสริมให้บุตรหลานของตนเข้ารับการศึกษา เพื่อจะได้มีหน้าที่การงานที่ดี
2. ด้านปกครอง ลัทธิเม่งจื้อ เป็นแนวคิดพื้นฐานของทั้งการปกครองแบบประชาธิปไตยและคอมมิวนิสต์ แนวคิดในส่วนนี้มีความขัดแย้งกับลัทธิขงจื้อ เนื่องจากขงจื้อให้ความสำคัญกับสถาบันครอบครัวมากกว่าสถาบันชาติ
3. ด้านเศรษฐกิจ แนวคิดของเม่งจื้อมีผลต่อการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ คือ เป็นผลให้ประเทศจีนมีระบบเศรษฐกิจแบบสังคมนิยม ความเป็นอยู่ในสังคมทุกคนต้องมีความอยู่รอดเสมอกัน ที่ดินที่อยู่ในประเทศก็ถือว่าเป็นของรัฐ ดังนั้นทุกคนต้องทำเพื่อรัฐและความอยู่รอดของตน 

ลัทธิโมจื้อ
แนวคิดและหลักคำสอน
แก่นคำสอนของโมจื้ออยู่ที่การมองทุกสิ่งทุกอย่าง โดยให้ถือประโยชน์ส่วนใหญ่เป็นหลักซึ่งตรงกับ หลักอรรถประโยชน์นิยม ดังนั้น โมจื้อจึงเป็นคนต่อต้านพิธีกรรมและการสงคราม โมจื้อเป็นผู้นำในด้านตรรกวิทยาพวกแรกของชาติจีน เขาได้กล่าวถึงความคิดของเขาอย่างง่ายๆดังต่อไปนี้
1. แหล่งกำเนิดของเหตุผล ควรหาได้จากความชำนาญและศึกษาความคิดของผู้ที่มีความรู้ในอดีต
2. วิธีการที่จะนำไปสู่เหตุผล ควรจะตริตรองหาความจริงจากประสบการณ์และชีวิตของประชาชน
3. การนำเหตุผลมาปฏิบัติ ควรทำให้เป็นกฎหมายหรือระเบียบของรัฐบาล ควรสืบสวนดูว่าสิ่งเหล่านี้มีประโยชน์แก่ประเทศชาติหรือประชาชนมากน้อยเพียงใด
โมจื้อมิได้เป็นเพียงนักทฤษฎีเท่านั้น ยังเป็นนักปฏิบัติอีกด้วย เนื่องจากโมจื้อถือกำเนิดมาในหมู่กรรมกร จึงได้พยายามชักจูงให้คนเห็นความสำคัญระหว่างมนุษย์ที่ดีกว่า โดยกล่าวว่า "ในการที่จะรัก สิ่งแรกที่ต้องเรียนรู้คือไม่เกลียดกัน ในการแสดงออกซึ่งการเกลียดกันนั้นสงครามเป็นสิ่งเลวที่สุด ดังนั้น การไม่ใช้กำลังทหารจึงเป็นก้าวแรกที่จะนำไปสู่ความรักสากล" อิทธิพลของลัทธิโมจื้อที่มีต่อสังคมจีน ลัทธิโมจื้อสอนให้คนมีความรักและเสียสละซึ่งกันและกัน เพื่อที่โลกจะได้อยู่อย่างสงบสุขและยังสอนให้คนมีความประหยัด ซึ่งสิ่งเหล่านี้ได้กลายเป็นนิสัยติดตัวคนจีนมาช้านานทั้งในเรื่องความประหยัดและความรักต่อเพื่อนมนุษย์ด้วยกัน

ลัทธิซุ่นจื้อ
ประวัติความเป็นมาและต้นกำเนิดของลัทธิซุ่นจื้อ
ซุ่นจื้อได้ชื่อว่าเป็นนักปรัชญาที่มีความคิดเห็นขัดแย้งกับเม่งจื้อ แม้ว่าในสมัยที่มีชีวิตอยู่ ปรัชญาของซุ่นจื้อจะได้รับความนิยมมากกว่าก็ตาม แนวคิดและหลักคำสอน ซุ่นจื้อมีทรรศนะเกี่ยวกับมนุษย์ว่า ถ้าหากจะปล่อยให้มนุษย์เติบโตไปตามธรรมชาติโดยไม่มีการปลูกฝังอบรมหรือเปลี่ยนแปลงแล้วมนุษย์จะประสบแต่ความทุกข์ยากไม่มีที่สิ้นสุด ฉะนั้น จึงต้องมีการฝึกฝนอบรมสั่งสอนมนุษย์ให้ยึดมั่นในหลี ซึ่งหมายถึงจารีตประเพณีที่พึงปฏิบัติในสังคมจีนสมัยโบราณ

อิทธิพลของลัทธิซุ่นจื้อที่มีต่อสังคมจีน
1. ด้านครอบครัว ลัทธิซุ่นจื้อสอนให้บุคคลเป็นสมาชิกที่ดีของครอบครัว เป็นบุตรที่ดีของบิดามารดา และเป็นบิดามารดาที่ดีของบุตร
2. ด้านการศึกษา ลัทธิซุ่นจื้อสนับสนุนให้มีการจัดการศึกษาอย่างมีระเบียบแบบแผนและถูกต้องตามขนบธรรมเนียมประเพณี
3. ด้านการปกครอง ลัทธิซุ่นจื้อสนับสนุนให้อำนาจการปกครองอยู่ที่ศูนย์กลาง ให้ผู้ปกครองมีอำนาจโดยเด็ดขาดผู้เดียว

ระบบฟาเจียหรือนิตินิยม
ประวัติความเป็นมาและต้นกำเนิดของระบบฟาเจีย
พวกฟาเจียหรือคณะนิตินิยมเป็นพวกที่รวมสิ่งละอันพันละน้อยจากหลักปรัชญาต่างๆ โดยมุ่งที่จะทำให้สังคมและการเมืองบรรลุถึงความสงบได้ ผู้ที่มีชื่อเสียงในคณะนิตินิยมคนหนึ่งคือ ฮันเฟ ฮันเฟมีความคิดตรงข้ามกับเม่งจื้อ คือ เขาเชื่อว่ามนุษย์ทุกคนเกิดมาเลวโดยธรรมชาติ ดังนั้นจำเป็นต้องมีกฏหมายบังคับปกครอง ฮันเฟตำหนิปรัชญาของขงจื้อในข้อที่เกี่ยวกับคุณธรรมทั้งหลายว่าเป็นสิ่งจอมปลอม และการย้อนรำลึกดูตัวอย่างสมัยที่ผ่านมาแล้วเป็นความคิดที่ล้าหลัง เพราะเวลาเปลี่ยนไป ความต้องการก็เปลี่ยนตามไปด้วย ไม่มีสถาบันใหนที่จะมีหลักเพียงหลักเดียวคงอยู่ได้ ค่าของสังคมย่อมเปลี่ยนไปตามกาลเวลา

แนวคิดและหลักคำสอน
ลัทธินี้เชื่อว่ากฏหมายเป็นสิ่งจำเป็น กฏหมายควรเป็นกฏหมายที่เที่ยงธรรมและควรใช้ปฏิบัติกับทุกคนไม่ว่าเจ้าหรือไพร่ กฏหมายควรเขียนให้ชัดเจน เพื่อให้คนเข้าใจว่าควรทำสิ่งใดหรือหลีกเลี่ยงสิ่งใด ผู้ฝ่าฝืนกฏหมายก็ควรได้รับการลงโทษอย่างรุนแรง อิทธิพลของระบบฟาเจียที่มีต่อสังคมจีน ระบบฟาเจียกำหนดและควบคุมสังคมให้เป็นระเบียบเรียบร้อย โดยมีครอบครัวเป็นศูนย์กลาง ฝึกให้สมาชิกในครอบครัวรู้จักรับผิดชอบต่อกันก่อนสิ่งอื่น ประชาชนทุกคนควรเป็นประชาชนที่ดีในยามสงบ และเป็นทหารที่ดีในยามมีศึกสงคราม ปรัชญาการปกครองของพวกนักนิตินิยมได้ทิ้งร่องรอยแห่งความเจริญไว้ให้แก่จีนในราชวงศ์ต่อไป จีนภายใต้ระบบคอมมิวนิสต์ยังคงมีปรัชญานิตินิยมแฝงอยู่ 

ลัทธิฝ่าหลุนกง
ประวัติความเป็นมาของลัทธิฝ่าหลุนกง
ในประเทศจีนไม่ยอมรับลัทธินี้ เจ้าลัทธิคือ นายหลี่หงจื้อ ซึ่งแต่เดิมฝ่าหลุนกงเป็นสำนักด้านพลังลมปราณ นายหลี่หงจื้อได้นำเอาท่ามวยไท้เก๊กผสมท่ามวยสำนักต่างๆ ท่ารำไทยผสานกันเป็นท่าเฉพาะของการฝึก "พลังศักยภาพ" และนำเอาคำศัพท์ของศาสนาพุทธ เต๋า และคริสต์ มาผสมกันจนเกิดเป็นคำศัพท์เฉพาะของฝ่าหลุนกง สร้างความเชื่อถือให้แก่ผู้ฝึกฝ่าหลุนกงเป็นจำนวนมาก เมื่อมีคนนับถือมาก นายหลี่หงจือได้ใช้ผู้ที่ฝึกฝ่าหลุนกงเป็นเครื่องประท้วงก่อกวนรัฐบาลจีน ในช่วงแรกรัฐบาลยอมรับให้ฝ่าหลุนกงเป็นการฝึกเพื่อสุขภาพและส่งเสริม แต่เมื่อฝ่าหลุนกงเริ่มมีการเคลื่อนไหวก่อกวนรัฐบาลขึ้น รัฐบาลจีนจึงเริ่มทำการปราบปรามฝ่าหลุนกง เมื่อรัฐบาลจีนทำการปราบปรามจริง นายหลี่หงจื้อจึงอพยพหนีไปอเมริกาแต่ยังคงก่อกวนรัฐบาลจีนอยู่โดยผ่านอุปกรณ์สื่อสารซึ่งรัฐบาลจีนก็ทำการปราบปรามได้อย่างไม่เต็มที่

แนวคิดและหลักคำสอนของฝ่าหลุนกง
หลักธรรมของฝ่าหลุนกงผู้นำพูดแนวคิดบางประการมาจากศาสนาอื่น สร้างตนเองให้เป็นเทพเจ้าหยั่งรู้และสร้างทฤษฎีโลกยุคสุดท้ายให้ประชาชนหวาดกลัวและปฏิเสธวิทยาศาสตร์ โลกเปรียบเสมือนที่ทิ้งขยะจักรวาล มนุษย์ที่อยู่บนโลกเป็นเหมือนขยะที่ตกลงมาจากสวรรค์ที่ไม่ต้องการแล้ว ฝ่าหลุนกงโดยหลี่หงจื้อเท่านั้น สามารถจะนำพวกผู้ฝึกฝ่าหลุนกงกลับขึ้นสู่สวรรค์ได้ และการที่หลี่หงจื้อจะยอมพาขึ้นสวรรค์นั้น จะต้องฝึกฝ่าหลุนกงอย่างเคร่งครัดละทิ้งความเชื่อและศาสนาอื่น แล้วเชื่อในฝ่าหลุนกงเท่านั้น

ความใฝ่ฝัน คือ เป้าหมายสูงสุด?

มนุษย์เกิดมาเพื่อทำตามความใฝ่ฝันของตัวเอง 

แต่มนุษย์จำนวนมาก

สูญเสียเวลาไปกับความใฝ่ฝันของคนอื่น

 

ค้นหาความใฝ่ฝันของตนเองให้พบ

แล้วเดินตามมันไปให้ถึงจุดหมาย 

ความใฝ่ฝันจะพาเราไปพบกับประสบการณ์ใหม่ ๆ  

ความใฝ่ฝันจะพาเราไปค้นพบอาณาจักรใหม่ ๆ 

ที่มีชีวิตผู้คนแตกต่างกันไป 

ความใฝ่ฝันจะนำทางเราไปทดลองใช้ชีวิต

ในรูปแบบใหม่ ๆ  ภายใต้ความเชื่อ

และแนวคิดในการดำเนินชีวิตที่หลากหลาย

 

ความใฝ่ฝันจะทำลายโซ่ตรวน

แห่งความซ้ำซากในชีวิตประจำวัน

 เมื่อเราเดินตามความใฝ่ฝัน

ออกไปจากความจำเจผิวเผินของชีวิต 

เราจะพบความหมายใหม่ของการมีชีวิต

 

ความใฝ่ฝันทำให้เราตระหนักว่ารอบ ๆ  ตัวเรานั้น

มีหนทางแห่งการเติบโตอยู่มากมาย 

และสิ่งที่ดีที่สุดยังไม่ได้ลงมือทำ

 

ความใฝ่ฝันทำให้เรามีชีวิตชีวา

และรักษาหัวใจให้สดชื่น

อย่าปล่อยให้ความใฝ่ฝันร่วงโรย

เหี่ยวเฉาไปกับวันเวลา

หรือหายไปกับความใฝ่ฝันของคนอื่น 

 

มีคนมากมายคาดหวังให้เราทำสิ่งนั้น ทำสิ่งนี้

เป็นอย่างนั้น เป็นอย่างนี้ 

มีภาระหน้าที่มากมายที่กักขังความใฝ่ฝันของเราไว้

ในกรงแห่งความคาดหวัง และค่านิยม

 

อย่าปล่อยให้ความใฝ่ฝันตายจาก

อย่างน้อย ๆ  สักหนึ่งวันในหนึ่งสัปดาห์

เราควรจะมีเวลาสำหรับความใฝ่ฝันของตัวเอง

ความใฝ่ฝันคือ การแสวงหาที่ไม่มีวันสิ้นสุด

ในสิ่งดีงามที่สุด สมบูรณ์แบบที่สุด

ลึกซึ้งที่สุด สดใสที่สุด ในทุกลมหายใจ

 

คนที่ไม่มีความใฝ่ฝันคือ คนที่ตายไปแล้ว

แต่คนที่มีความใฝ่ฝัน

แล้วไม่ได้ทำตามปรารถนาคือ คนที่ตายทั้งเป็น 

ดังนั้น จงรักษาความใฝ่ฝันไว้ให้ดี 

ปล่อยให้มันนำทางไปสู่ความมีชีวิตที่งอกงาม

 

ชีวิตของคนเรามีอะไรมากมายให้ค้นหา?

        ชีวิตคนเรามีอะไรมากมายที่ผ่านเข้ามาให้ซึมซับรับรู้ ในชีวิตคนเรามีผู้คนมากมายที่ผ่านเข้ามาให้รู้จักมักคุ้น แต่ในผู้คนมากมายเหล่านั้น อย่างน้อยคงต้องมีใครบางคนที่ทำให้เรารู้สึก "ไม่ธรรมดา" ที่จะนึกถึง เรียกว่าเป็น "ความพิเศษ" ที่เราจะยกเว้นเอาไว้จากความปกติทั่วไปของจิตใจ ก็ในเมื่อคำว่า "พิเศษ" หมายถึงความจำเพาะ ความแปลกแยก ความดีงาม ความอบอุ่นในหัวใจ กระนั้นทำไมเราไม่ปฏิบัติต่อเขาให้ตรงกับที่ใจคิด

ให้ "ความรู้สึกดีดี" จากจิตใจที่ดีดี 

ให้ "ความอาทรถึง" จากจิตใจที่นึกถึง 

ให้ "ความห่วง" จากจิตใจที่เป็นห่วง 

ให้ไปเถอะ ให้ไปอย่างดีดี แต่มี "สติ" 

ให้ไปเถอะ ให้ไปอย่างอบอุ่น แต่ไม่ "คุกรุ่น" 

ให้ไปเลย ให้ไปเท่าไหร่ก็ได้ แต่เมื่อให้ไปแล้วต้อง "ไม่ร้อนรุ่มกลัดกลุ้ม" และหากเมื่อใดจิตใจอาจระส่ำระสาย สะดุดกับอะไรขึ้นมาบ้าง ก็จงหยุดพักตรึกตรอง อย่าปล่อยให้พายุอารมณ์โถมพัด "สิ่งดีดี" จนกระจัดกระจาย 

เพราะ "การให้ความหมาย" ไม่ใช่ "การตั้งความหวัง" คนสองคนให้ความหมายซึ่งกันและกัน แต่คนสองคน 

"จะไม่ตั้งความหวังในกันและกัน" เพราะการตั้งความหวังมักนำพาซึ่ง "การเรียกร้อง" "ความอยากเป็นเจ้าข้าวเจ้าของ" โดยที่ไม่รู้ตัว มันร้อนนัก หนาวนัก และไม่เป็นสุข เราต้องไม่ลืมปรับอุณหภูมิจิตใจเอาไว้ที่องศาอุ่นๆ หากเริ่มรู้สึกตัวว่า ความร้อนเริ่มทวีขึ้น เราต้องค่อยๆ เดินออกมาสูดอากาศเย็น หากตรงกันข้ามเราก็ต้องหลบเร้นจากความหนาวมาหาไอแดดเช่นกัน และอย่าลืมว่า "ความพิเศษ" ไม่ได้จำกัดว่าจะต้องเป็นพิเศษมากหรือพิเศษสุด หรือพิเศษอย่างยิ่งในคนคนเดียว ทั้งเราและเขาอาจจะมีคนพิเศษในวิถีชีวิตได้หลายลักษณะ พิเศษในเรื่องนั้น พิเศษในเรื่องนี้     ในเมื่อหัวใจเป็นของเรา เราก็ย่อมเลือกให้ความพิเศษกับใครก็ได้ที่เราจะไม่ต้องแลกกับความทุกข์อย่างพิเศษกลับมา จงให้ "ความพิเศษ" เป็นชีวิตชีวา เป็นแววตาที่แจ่มใส เป็นความห่วงใยที่เมื่อนึกถึงทีไรก็ยิ้มได้ ไม่วิ่งหนี แต่ไม่วิ่งตาม ไม่หักห้าม แต่ไม่กระโจนใส่ ไม่เป็นน้ำตาลที่หวานอ่อนไหว แต่เป็นความอบอุ่นในหัวใจและเอื้ออาทร จงเป็นความแจ่มใสในอารมณ์ของตัวเอง เป็นความชุ่มชื่น สดใส เช่นสายน้ำ เป็นสีสันงดงามเช่นมวลผกา เป็นสีเขียวของใบไม้ ที่เย็นที่ตาและที่ใจ  และ ที่ตรงนี้ จะอีกนานเท่าใด ไม่ว่า "คนพิเศษ" คนนั้นจะอยู่ใกล้หรือต้องจากกันไกล "ความพิเศษ" นั้นก็จะคงอยู่อย่างมีคุณค่า ณ ที่เดิม ที่ซึ่งใจข้างซ้ายตรงกัน 

เงื่อนไขของชีวิตคือความรู้และคุณธรรม

      เงื่อนไขของชีวิตของผม คือ ความรู้และคุณธรรม ในชีวิตของผมเวลาจะตัดสินใจที่จะกระทำและจะปฎิบัติดําเนินกิจกรรมต่างๆให้มีการพัฒนาอยู่ตลอดเวลา ต้องอาศัยทั้งความรู้และคุณธรรมเป็นพื้นฐาน เพื่อมาเป็นแรงพลักดันในการต่อสู้กับสิ่งที่พบเจอและสิ่งที่มาท้าทายในแต่ละวัน 

       เงื่อนไขความรู้ เป็นเครื่องอาศัยของการดําเนินงานเพื่อให้เป็นไปอย่างถูกต้อง เช่น
       1.ความรู้ลึกในงานที่ทําและความรู้กว้างในสภาวะสิ่งแวดล้อมต่างๆดังนั้น ความรู้ต้องมีสติคือการยั้งคิดพิจารณาและรู้ทันสภาวการณ์ที่เกิดขึ้น ก่อนที่จะกระทําการใดๆ
        2.ความรู้ทางปัญญา คือ การเห็นและเข้าใจสิ่งต่างๆได้อย่างกระจ่างชัดถูกต้องตามเหตุตามผลและตามจริง 
         
        เงื่อนไขคุณธรรม เป็นเครื่องอาศัยของการดําเนินงานเพื่อให้เป็นไปอยางดีงาม ประกอบด้วย
        1.ความซื่อสัตย์สุจริต คือ ความประพฤติชอบ มีการพูดและการกระทําซื่อตรงต่อหน้าที่การงานต่อตนเองและต่อผู้อื่นที่เกี่ยวของให้มีมีเจตนาที่บริสุทธิ์และไม่เอารัดเอาเปรียบ ไม่คดโกง ไม่หลอกลวง และยังมี ความอดทน ความเพียร ความบากบั่น ความกล้าแข็ง และความหนักแน่น ไม่ท้อถอยทําให้การดําเนินงานประสบผลสําเร็จ
       2.ความรอบคอบระมัดระวัง คือ การพิจารณา อย่างถี่ถ้วนในทุกแง่ทุกมุมก่อนที่จะดําเนินงาน เพื่อมิให้เกิดความเผอเรอและพลั้งพลาด

บทเรียนแห่งความทรงจำ

ชีวิตแห่งความทรงจำ เป็นเรื่องราวที่ทุกคนได้ประสบพบเจอแล้วมีความรู้สึกว่าสิ่งนั้นมันเป็นบทเรียนที่ดีกับตัวเอง เช่นเดียวกัน คนเรามักเก็บสะสมความทรงจําดี ๆ เอาไว้มากกว่าความทรงจําแย่ๆ กระนั้นก็ใช่ว่ามันจะทําให้เรามีความสุขเสมอไป เพราะเมื่อหวนคิดถึงความทรงจําดี ๆ ที่มิอาจย้อนคืนกลับมาก็ทำให้เรารู้สึกเศร้าได้เหมือนกัน ความทรงจํามีคุณค่าเพราะอยู่ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลง หากทุกอย่างไม่เปลี่ยนแปลง หรือ ทุกความสัมพันธ์ยังอยู่คงเดิม ความทรงจําก็ไม่มีค่าอะไร ดังนั้นชีวิตของเราก็คือการเดินทางเพื่อสะสมความทรงจํา และในทุกๆวันในชีวิตของเรา มีเรื่องราวให้จดใส่หน้ากระดาษเปล่าของชีวิต เมื่อย้อนกลับมาดูสมุดบันทึกเล่มนี้ ความทรงจําบางอย่างซีดจางไปตามกาลเวลา แต่ร่องรอยของมันก็ช่วยยืนยันกับเราว่า สิ่งสวยงามเหล่านั้นเคยเกิดขึ้นจริง เช่นเดียวกันในชีวิตของผม ผมมีความทรงจำอยู่สามอย่างที่คิดว่าเป็นเรื่องราวที่สำคัญ

ความทรงจำแรกคือ การได้ย่างก้าวออกมาดูโลกใบนี้และนั้นคือพระพรของพระที่มอบให้ผม

 ความทรงจำที่สองคือการไปรับราชการทหาร สิ่งนี้ก็เป็นความทรงจำที่ฝึกให้ผมมี
ความอดทน  เข้มแข็ง และมีวินัยในตนเอง ได้รู้จักคำว่าเหนื่อยที่สุด หิวที่สุดและง่วงที่สุด

 ความทรงจำที่สามคือ การย่างก้าวเข้ามาเพื่อเตรียมตัวเป็นผู้อภิบาล ทุกอย่างที่ผมได้สัมผัสนั้นคือความทรงจำที่จะทำให้ผม มีชีวิตแห่งการรักและรับใช้ต่อผู้อื่นเสมอ

 " ทุกก้าวที่เราผ่าน มีตํานานเกิดเสมอ เพียงจําว่าพบเจอ เคยมีเธอหรือมีใคร ก้าวย่างทีละก้าว บ้างปวดร้าว บ้างเหงื่อไหล บ้างบาดเจ็บ บ้างเจียนตาย เป็นเงื่อนไขการก้าวเดิน เรื่องราวสอนหลายสิ่ง เป็นความจริงที่เหาะเหิน ประสบการณ์ที่เราเดิน ใช่จะเพลินหรือหลงไป มีเรื่องราวต้องเล่าขาน เดินตามกาลเพื่อขานไข เขียนบันทึกแล้วก้าวไป ด้วยหัวใจที่ศรัทธา"

คุณค่าของเวลา

"คุณค่าของเวลาที่แท้จริง คือการที่เราได้อยู่กับคนที่เรารัก หรือคนที่รักเราต่างหาก อย่ามัวแต่เรียกร้อง
สิ่งที่เป็นมายา จนลืมความสำคัญ ของคนดีที่อยู่เคียงข้าง"
    ดังนั้น จงใช้ชีวิตของเราในทุกๆวันทุกๆเวลาให้เป็นโอกาสที่จะเริ่มจุดประกายไฟแห่งความรักส่องสว่างให้กับบุคคลที่อยู่รอบข้าง ให้มีความสุข มีรอยยิ้ม ผสมผสานกับความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน ได้ก่อตัวขึ้น ให้อยู่ในช่วงเวลาของโลกแห่งความเป็นจริง ที่มีแต่ รัก รัก และรักทุกคน....ตลอดเวลา....เสมอ
     เช่นเดียวกันทุกๆการกระทำที่ผมได้ดำเนินชีวิตในแต่ละวัน ล้วนเป็นประวัติศาสตร์ทั้งสิ้น ทุกอย่างนั้นมีคุณค่าต่อผมเอง ซึ่งเป็นสิ่งที่ช่วยพลักดันให้ตัวผม ได้ย้อนมองดูชีวิตว่า ทุกย่างก้าวของกาลเวลา มีสิ่งไหนบ้างที่ผมได้กระทำแล้วมีความสุข และสิ่งไหนบ้างทำแล้วไม่มีความสุข  จากนั้นก็นำเรื่องราวของประวัติศาสตร์ที่ผมได้สัมผัสในแต่ละเรื่องแต่ละเหตุการณ์ มาคิดมาไตร่ตรองดูว่าสิ่งไหนควรจดจำและนำสิ่งนั้นมาสรรค์สร้างประวัติศาสตร์ให้เป็นรอยจารึกในจิตใจผม และเป็นสิ่งที่เตือนใจผมตลอดเวลาว่าความสุขเกิดขึ้นได้ ถ้าเรากล้าที่จะรัก กล้าที่จะคิด กล้าที่จะปฏิบัติ และพร้อมที่จะไปแบ่งปันและป่าวประกาศว่า ความสุขของชีวิตมนุษย์ คือช่วงเวลาแห่งโลกปัจจุบัน ที่ถูกถ่ายทอดมาจากเรื่องราวประวัติศาสตร์ในอดีต และผมก็จะกระทำสิ่งเหล่านี้ให้มีแต่ความเป็นจริงและจะหล่อหลอมสิ่งเหล่านี้ให้เป็นเนื้อเดียวกัน สิ่งนั้นก็คือความสุขที่เที่ยงแท้ ที่มี...ความรัก...เป็นพื้นฐานที่เป็นแรงบันดาลใจ...ตลอดของช่วงเวลาแห่งชีวิตทุกๆวัน....